كنيد ! چون روغن غذاها بداست ، من نمىتوانم بخورم ! » درين مورد ، دعاى حضرت عالى در حق برادر دينى و كناره و استنكار خودتان ، بوى ملاطفت نمىدهد . خوب بود از حضرت سالار كه با بنده لطف قلبى دارند و عقل و تجربه كافى ، بپرسيد ؛ يقين تصديق نمىكنند كه بنده و جناب عالى نزديك مطلب برويم . دستى از دور بر آتش داشتن و از دود و حريق احتراز نمودن اولى است . در ذيل رقيمه ، از بيمارى آقاى صديق السلطنه اشاره فرموده بوديد ، بىاندازه پريشان و نگرانم . هيچ از كسالت ايشان خبر نداشتم و نمىدانم چه بود و چه‌طورند . مستدعيم زودتر از سبب و علت و مژدهء صحت و عافيت ، مرقوم داريد كه سخت مشوشم . زياده تصديع نمىكنم . 19 ربيع الثانى « 70 » هو فدايت شوم معروضات من در حكم قبض است و سند وصول كه در دار الشرع مطاع ؛ با آنكه لا عبرة فى القرطاس از مسائل مسلمه است ، بىسند مسجل ، به اعتراف تنها قناعت نمىفرمائيد . اينك سند الواصل امانت پنجم ربيع المولود ايفادى از اوشان و قبض . . . « 71 » شكر و شعف كه در ضمن آن بود . اما ، حال بنده چند روزى است چندان خوش نيست ، گاهى تب مىكنم و هيچ نمىلرزم . تمام نگرانى من از خبرهاى بىپروپا بود كه بدخواهان در رشت شايع كرده بودند ، و به حمد الله تكذيب شد . تشبيه مجلس به قصهء ميرزا نصر الله و بناى مدرسهء نظامى ، اگرچه بيان حقيقت مىكند ، به زعم من ناقص است . بيچاره ميرزا نصر الله به ضرب ديلم و قوت باروت ، خرابى بار آورد و به حكم تجربه ، خود را از ضرر حفظ كرد و در مقابل ، بناى ناقصى بجا گذاشت . مباشر جناب‌عالى هرچه به كار مىبرد ، باروت و ديناميت است ؛ چو يكدم اندر او افتد بسوزد . عزيمت ارض اقدس و فراغت از ديون و تمهيد سعادت باقى عمر ، جبرى است ؛ اگر بگذارند و بتوانيم . من كه دعا مىكنم عبادت حضرت عالى خدمت خلق باشد ، سجاده و دلق به رياكاران رباخوار بماند . از واردات به آقاى صديق طورى متألم شدم كه يقين خودشان به اين درجه احساس نكرده‌اند . امان از جور زمان كه گوشه‌گيران هم نمىتوانند از نوعى از آن ايمن باشند ؛ قسمت ما اين‌طور است و ايشان كه به عقل و حزم گريختند ، آن‌طور مبتلا شدند .

--> ( 70 ) - مقصدنامه : تهران . اين نامه احتمالا در سال 1321 نگاشته شده است ، چرا كه در متن آن به وفات برهان الدوله اشاره شده است . ( 71 ) - يك كلمه خوانده نشد .